In een nieuwe studie van de Universiteit van Colorado in Boulder werd gekeken naar ‘generatieve geesten’: AI-chatbots die zijn getraind op overleden familieleden.
Jack Manuel Manning, een promovendus op het gebied van informatiewetenschappen, presenteerde dit werk in juni op de Designing Interactive Systems Conference van de Association for Computing Machinery. Het team voerde een kwalitatieve test uit met zestien personen, variërend van 22 tot 50 jaar oud.
Ze hadden interactie met twee versies van een overleden geliefde.
Men sprak als de persoon – de ‘reïncarnatie’-modus, de eerste persoon.
De ander beschreef ze als een verteller – de ‘representatie’-modus, de derde persoon.
Raad eens welke gewonnen heeft?
De eerste persoonsversie. Het voelde levendiger. Levendiger. geruststellender eigenlijk. Ook al schrokken sommige mensen ervan hoe gehecht ze zich voelden.
“In de [reïncarnatie] voelt het alsof ik de afsluiting krijg die ik zo hard nodig had”, zei een deelnemer, met het label P4.
Het raakt die ruwe plek. Maar anderen aarzelden.
P11 maakte zich zorgen over afhankelijkheid. Ze merkte op dat het veel lijkt op vallen voor een AI-personage, maar dat de inzet hoger aanvoelt.
Het punt is: feitelijke nauwkeurigheid deed er niet zoveel toe als de emotionele toon. Klonk het goed? Dat is wat telde.
Als de AI in de derde persoon sprak (“je vader hield van wandelen”), negeerden de deelnemers het onderscheid vaak toch. Ze praatten nog steeds met de bot via ‘jij’. P12 zei het eenvoudig en gaf toe dat ze alleen maar vragen voor de overledene door elkaar haalden met vragen voor de machine. De hersenen volgen niet altijd de regels die onderzoekers hebben opgesteld.
De steekproefomvang? Klein. Slechts zestien mensen. De auteurs hebben deze beperking duidelijk erkend. Dit omvatte niet elke cultuur of religie. Rouw varieert enorm. Een begrafenis in Tokio is anders dan een wake in Chicago, en de technische reactie zou dat waarschijnlijk ook moeten zijn.
Bovendien waren dit eenmalige sessies. Geen langdurige tests. We weten niet of de gehechtheid zich in de loop van een maand opbouwt. Of als het na een week vervaagt.
Wie weet?
Het artikel stelt dat toekomstige systemen het comfort moeten afwegen tegen het gevaar van ongezonde afhankelijkheid. Toestemming is belangrijk. Familiedynamiek is belangrijk.
We staan op het punt om via servers met de doden te praten. De vraag is niet of we het zullen doen. Het gaat erom of we het kunnen doen zonder onze gedachten nog een beetje te breken. 🖤
